RTGS सम्बन्धी थप जानकारी RTGS System Rules, 2019 बाट प्राप्त गर्न सकिन्छ । साथै, नेपाल राष्ट्र बैंक, भुक्तानी प्रणाली विभाग, RTGS Operation Center (०१-५७१९६९३, Ext. १३४३, १३५८, १३७०) मा सम्पर्क गरेर पनि थप जानकारी लिन सकिन्छ ।
RTGS System Rules, 2019 हेर्नका लागि देहायको लिङ्कमा क्लिक गर्नुहोस्:
दैनिक-तरलता-सुविधासम्बन्धी-कार्यविधि-तेस्रो-संशोधन-२०८०-२०७६.pdf

RTGS प्रणालीमा सहभागी नहुने वित्तीय संस्थाहरूले यस प्रणालीको प्रत्यक्ष सदस्यको रूपमा रहेका सहभागी बैंकहरूमार्फत अप्रत्यक्ष सदस्यको रूपमा सहभागी भई कारोबार गर्न सक्छन् ।

RTGS प्रणालीवाट कारोबार गर्दा सेटलमेन्ट जोखिम न्यूनीकरण हुने, कारोबारको विवरण RTGS प्रणालीमा तत्काल देखिने, सुरक्षित र विश्वसनीय हुने र कारोबारको भुक्तानी तत्कालै हुने भएकोले आर्थिक गतिविधिमा तीव्रता आउँछ ।

Morning Exchange for Customer and Interbank Payments Period र Afternoon Exchange for Customer and Interbank Payments Period मा ग्राहक कारोबार (Customer Payments) तथा अन्तरबैंक कारोबार (Interbank Payments) गर्न सकिने व्यवस्था रहेको छ भने Evening Exchange for Interbank Payments Period केवल अन्तरबैंक RTGS कारोबारका लागि छुट्याइएको छ । RTGS System Timing देहायबमोजिमको रहेको छ:

Normal Business Day Summer (Monday to Friday) (Magh 16 to Kartik 15)

Normal Business Day Winter [Monday to Friday] (Kartik 16 to Magh 15)

यस प्रणालीबाट कारोबार गर्न सकिने मुद्राहरूमा नेपाली रूपैयाँ (NPR), अमेरिकी डलर (USD), यूरो (EUR), ब्रिटिश पाउन्ड (GBP) र जापानी येन (JPY) रहेका छन् । नेपाली रूपैयाँ र जापानी येनको हकमा यस प्रणालीमार्फत २ लाख वा सोभन्दा बढी जतिसुकै रकमको भुक्तानी गर्न सकिन्छ भने अमेरिकी डलर, यूरो र ब्रिटिश पाउन्डको हकमा २ हजार भन्दा बढी रकमको कारोबार यस प्रणालीमार्फत गर्न सकिन्छ ।

RTGS प्रणालीबाट हुने कारोबार सामान्यतयाः केही मिनेटमै सम्पन्न हुन्छ ।

RTGS प्रणालीबाट कारोबार गर्दा प्रतिकारोबार देहायअनुसारको शुल्क लाग्ने व्यवस्था छ:

यस प्रणालीमा आबद्ध भएका बैंक तथा वित्तीय संस्थाको कुनै पनि शाखाबाट RTGS कारोबार गर्न सकिन्छ । RTGS कारोबार गर्न सकिने बैंक तथा वित्तीय संस्थाको सूची यस बैंकको वेबसाइटमा हेर्न सकिन्छ ।

RTGS प्रणालीबाट कारोबार गर्न आफ्नो खाता रहेको बैंक वा वित्तीय संस्थामा गई तोकिएको ढाँचामा रकम भुक्तानीसम्बन्धी आदेशसहितको विवरण खुलाई बुझाउनुपर्दछ । त्यसरी प्राप्त भएको भुक्तानी आदेश बैंक वा वित्तीय संस्थाले RTGS प्रणालीमा प्रविष्ट गरेपछि तुरुन्त कारोबार सम्पन्न हुन्छ ।

Real Time Gross Settlement (RTGS) प्रणाली नेपाल राष्ट्र बैंकबाट सञ्चालन गरिएको विद्युतीय भुक्तानीसम्बन्धी कारोबारहरूको फर्छ्यौट गर्ने प्रणाली हो, जसमा बैंकले तोकेबमोजिमको ठूलो मूल्यको भुक्तानी (High Value Payment) र अति जरुरी भुक्तानीहरू एउटा बैंक खाताबाट अर्को बैंक खातामा रकमान्तर हुन्छ । यो प्रणालीमार्फत भएका कारोबारहरू वास्तविक समय (Real Time) र Gross (प्रत्येक कारोबारको अलग-अलग फर्छ्यौट) Basis मा कुनै पनि कारोबारको bundling वा netting नगरी रकमान्तर गरिन्छ । यो प्रणालीको उपयोग गरी एउटा बैंकबाट अर्को बैंकमा तथा एक व्यक्ति वा संस्थाको बैंक खाताबाट अर्को व्यक्ति वा संस्थाको बैंक खातामा रकम पठाउन सकिन्छ । साथै, ECC, IPS, connectIPS जस्ता भुक्तानी उपकरणहरूमा भएका कारोबारको अन्तिम फर्छ्यौट समेत यस प्रणालीमार्फत हुन्छ ।